Cuma, Mart 27, 2009
Modern Formula 1 aracının süspansiyonu, performansını üretmek için birlikte çalıştığı farklı elementler arasında hayatı bir arayüz oluşturuyor. Motor gücünün emniyet kemeri olan süspansiyon , kanatlar ve aerodinamik paket tarafından üretilen downforce ve lastiklerin tutunması, ve bütün bunların etkin bir şekilde biraraya gelmesi ve hızlı bir şekilde pistteki pakete iletilmesini sağlar.
Yol otomobillerinden farklı olarak sürücünün konforu bu denklemde yeralmaz - yay ve amortisör oranları çarpma ve kerblerin etkisini mümkün olduğunca çabuk bir şekilde etkisiz hale getirdiğinden emin olmak için oldukça sıkıdır. Yaylar çapışma enerjisini absorbe eder, şok soğurucu darbe etkisini dağıtır, ve biriken titreşim enerjisine engel olur. Gitmesine izin vermek yerine topu yakaladığınızı düşünün.
1990'lı yıllarda bilgisayar kontrollü 'aktif' süspansiyonun yasaklanmasını takiben bütün Formula 1 araçlarının süspansiyon fonksiyonları elektronik destek olmadan çalışmak zorunda. Araçlar ön ve arka 'çoklu bağlantı' süspansiyon özelliğine sahip, bu aslında bazı yol otomobillerinin çift süspansiyon koluna eş değer, eşit olmayan üst ve alt süspansiyon kolları viraj boyunca tekerin kamber açısının en iyi şekilde kontrol edilmesini sağlıyor. Merkezkaç kuvvetinin yalpalanmaya neden olduğu gibi, düşük süspansiyon bacağının daha etkin yarıçapı, lastiğin alt kısmının (önden bakılınca) üst kısıma göre eğimli olması anlamına geliyor bu da lastik tarafından sağlanan tutunmayı maksimize etmek için hayati önem taşıyor.
Yol otomobillerinden farklı olarak, Formula 1 ayaları süspansiyon bacaklarına doğrudan daha uzun bir şekilde monte edilmezler, onun yerine en ufak ölçüde değişken esneme oranına olanak sağlayan (eksantrik mili çenesi gibi) manivera ve biyel aracılığıyla çalıştırılır - başlangıçta yumuşak olan yaylar daha sonra sıkışmasıyla sertleşir. Süspansiyon eklemleri dayanıklı ve ağırlığı korumak için artık karbon liflerden (fiber) üretiliyor. Bu da yaylar ve pist yüzeyi arasındaki bileşenlerin ağırlığının azaltılmasında (unsprung mass) hayati önem taşıyor.
Yol otomobillerinden farklı olarak sürücünün konforu bu denklemde yeralmaz - yay ve amortisör oranları çarpma ve kerblerin etkisini mümkün olduğunca çabuk bir şekilde etkisiz hale getirdiğinden emin olmak için oldukça sıkıdır. Yaylar çapışma enerjisini absorbe eder, şok soğurucu darbe etkisini dağıtır, ve biriken titreşim enerjisine engel olur. Gitmesine izin vermek yerine topu yakaladığınızı düşünün.1990'lı yıllarda bilgisayar kontrollü 'aktif' süspansiyonun yasaklanmasını takiben bütün Formula 1 araçlarının süspansiyon fonksiyonları elektronik destek olmadan çalışmak zorunda. Araçlar ön ve arka 'çoklu bağlantı' süspansiyon özelliğine sahip, bu aslında bazı yol otomobillerinin çift süspansiyon koluna eş değer, eşit olmayan üst ve alt süspansiyon kolları viraj boyunca tekerin kamber açısının en iyi şekilde kontrol edilmesini sağlıyor. Merkezkaç kuvvetinin yalpalanmaya neden olduğu gibi, düşük süspansiyon bacağının daha etkin yarıçapı, lastiğin alt kısmının (önden bakılınca) üst kısıma göre eğimli olması anlamına geliyor bu da lastik tarafından sağlanan tutunmayı maksimize etmek için hayati önem taşıyor.
Yol otomobillerinden farklı olarak, Formula 1 ayaları süspansiyon bacaklarına doğrudan daha uzun bir şekilde monte edilmezler, onun yerine en ufak ölçüde değişken esneme oranına olanak sağlayan (eksantrik mili çenesi gibi) manivera ve biyel aracılığıyla çalıştırılır - başlangıçta yumuşak olan yaylar daha sonra sıkışmasıyla sertleşir. Süspansiyon eklemleri dayanıklı ve ağırlığı korumak için artık karbon liflerden (fiber) üretiliyor. Bu da yaylar ve pist yüzeyi arasındaki bileşenlerin ağırlığının azaltılmasında (unsprung mass) hayati önem taşıyor.
Modern Formula 1 süspansiyonları çok küçük ölçüde ayarlanabilir. Pist için başlangıç set up'ı hava koşullarına göre yapılır (ıslak koşullarda daha yumuşak ayarlar kullanılır) ve önceki yıllardaki tecrübelerden yararlanılır, böylece temel yay ve amortisör ayarları belirlenir. Bu oranlar sürücü tercihine ve lastik performansına bağlı olarak değiştirilebilir, özgül durumlarda süspansiyon geometrisi de değiştirilebilir. Set up, pistin aerodinamik isteklerine, hava koşullarına ve önden kayma/arkadan kayma için pilotun tercihine bağlıdır.
Kaynak: TurkiyeF1.com
